Sevgili arkadaşlar;

Benim aklıma takılan ve baya da rahatsız olduğum bir konu var. Sizlerle onu paylaşmak istiyorum. Bu konu eminin hepinizin bilgisi olan ve rahatsızlık duyduğundan emin olduğum yabancı dilde eğitim safsatası.

Arkadaşlar ülkemizde 1950’li yıllarda yabancı dil öğretmek amacıyla okullarda yabancı dilde eğitim diye bir şey çıkarıldı.  Neydi bu yabancı dilde eğitim okullarda eğitim ve öğretimin ana dil Türkçe yerine başka dilin – genellikle İngilizce oluyor – kullanılması. Bu alınan kararla Türkiye Cumhuriyetinin temel taşlarından olan milli eğitim anlayışına saldırı başlamıştır.     

Sevgili okurlar dünyada Türkiye’den başka bir kaçta sömürge ülkesi dışında hiçbir ülkede eğitim ana dilin dışında başka bir dille yapılmamaktadır hatta ülkeler buna karşı önlemler alarak çeşitli yasalar çıkarmışlardır. Bazılarında bizde olduğu gibi hazırlık sınıfı da yoktur hatta bu ülkeler de  yabancı öğrencilere bile kendi dillerinde veya başka bir dilde eğitim almalarına izin verilmemektedir.

Anadilde eğitim neden önemlidir yada bu kadar  önemli bir sorun mudur?  Anadilde eğitim iki nedenden ötürü çok önemlidir. Birincisi yabancı dilde eğitim ister istemez ne kadar karşı çıkılsa da ezberci eğitimi getirir. Bu eğitim sistemin de kişiye sadece belirli kalıplar ve yöntemler öğretilir. Kişi eğitim gördüğü dile tam anlamıyla hakim olmadan anlatılanın ne olduğunu anlamayacaktır. Anlatılanı kafasında tercüme etmeye çalışırken diğer konu gelecek ve bu şekilde konular üst üste binecek  kişi iyice bocalamaya başlayacaktır ve sonunda mücadeleden vazgeçip an geldiğinde gerekli bilgiyi ezberleyerek istediğini(burada kastım öğrencinin okulu bitirmesi için gereken puandır) alacaktır. Ya daha sonra ne olacak . Bilgi temelsiz olduğu için uçup gidecektir. Bunun örneğini de üniversiteye giriş sınavında sıfır çeken öğrencileri gösterebiliriz.İkinci önemli sorunda bu süreçten geçen kişi eğitimini bilgisiz boş bir şekilde bitirdikten sonra eğitim gördüğü dilin önce sempatizanı daha sonrada onun savunucusu konumuna geliyor . Bu da kişiyi kendi kültürüne, insanına , tarihine yabancı hale getiriyor. Bunun da örneğini kendi tarihimizde verebiliriz. Tanzimat zamanında ülkede aydın olarak sayılan yabancı kolejlerde yetişmiş olanlar vardı.Biz bunları tarihimizde savundukları kurtuluş yolundan dolayı mandacılar diye biliyoruz. İşte deminde değindiğim gibi almış oldukları eğitim sistem, yüzünden kendi insanına, tarihine yabancılaşmışlar ve başka bir devletin himayesine girmeyi savunmuşlardır.

Yabancı dilde eğitim insanı kendi kültürüne , insanına yabancılaştırır dedik. Şimdi şöyle işlek bir caddeye çıktığımızda tabelaların isimleri,dergilerin radyoların,dergilerin isimleri kaçımızı rahatsız ediyor yada gençlerin , sunucuların  amerikan aksanıyla konuşması,teşekkür ederim veya sağ olun sözcüklerinin yerine mersi veya thank you sözcüklerinin kullanılması kaçımızı rahatsız ediyor.  İş de bu yozlaşmadır arkadaşlar  ve amaçlanan da budur. Bundan ötürü de M. Kemal Lozan’da yabancı kökenli okulların kapanması için uğraşmış fakat bunu başaramamıştır. Ama kendisi buna karşılık TED’i kurmuş, kapatamadığı okulların olanaklarını kısarak kendi kontrolü altında çalışmalarını sağlamıştır. Bu dönemde TED Lisesi bir çok değerli kişi yetiştirmiştir. Buna da hepimizin hatta dünyanın çok tanıdığı Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu’nu örnek verebiliriz. Kendisi lise öğrenimini Türkiye’de tamamladıktan sonra ABD’ye okumaya gitmiş 26 yaşında dünyanın en genç profösörü ünvanını kazınmıştır ve kendisi bu başarıyı Türkiye’de almış olduğu Atatürkçü çizgide Türkçe eğitim sistemine bağlamaktadır.

Bir de ülkemizde hakim olan bir anlayış var. Bilim dili İngilizcedir yaklaşımı. Bu yaklaşım tamamen yanlıştır. ABD’de yayımlanan Being Digital kitabı -ki en çok satanlar listesindedir-  Türkçe’nin bilgisayar diline en yatkın dil olarak göstermektedir. Bilim dünyasında ortak olan dil veya amaç değil ortak olan yöntemleridir. Yapılan araştırmalarda dünya üzerinde yaklaşık otuz bin dil konuşulduğu saptanmış (az üyeli kabile dilerlide dahil) .Bakıldığı zaman dünyadaki en yaygın dillerden olan Türkçemiz yazıldığı gibi okunması yada okunduğu gibi yazılması özelliği ve üstün türeme yeteneği sayesin de dünyada eşi bulunmayan bir dildir. Bahsettiğimiz bu türeme yeteneği sayesinde bilimsel terimlere akılda kalacak ve akla yatkın Türkçe  kelimeler türetmek mümkündür. Avrupa’da yıllarca bilim dili olarak Latinceyi kullanıldı. Ama ne zamanki bundan vazgeçip kendi dillerini kullanmaya başladılar esas bilimsel üretim o zaman başladı işte buna da tarihte Rönesans deniyor. Gelişmiş ülkeler olarak adlandırdığımız ülkelerde bilimde , sanatta yapılan yenilikleri, yayımlanan bilimsel kitapları anında tercüme edip yayınlayıp kurullar vardır. Yapılan çalışmalar da bu şekilde çalışmaları olan ülkelerdeki gençlerin dillerine daha hakim oldukları, çağa ayak uydurmakta hem daha hızlı oldukları hem de daha başarılı oldukları görülmektedir.

Arkadaşlar ben yabancı dil veya dillerin öğrenilmesine karşı değilim. Hatta öğrenilmesinde de fayda vardır. Bunu öğrenmenin yolları vardır 3-5 ayda herkes öğrenebilir .Benim karşı olduğum eğitimin yabancı dille verilmesidir. Dil emperyalist devletlerin yeni silahıdır. Uzun zaman gerekir ama karşı çıkılmazsa ya da mücadele edilmezse çok vahim sonuçlar doğura bilir.Geçmiş de İngiltere bu silahı İrlanda da kullanmışdır. İrlanda’daki okullarda İngilizce eğitim başlamış ve çok değil 2-3 nesil sonra İngiltere’nin bu planı meyvalarını vermeye başlamış. Fakat sağ duyulu vatan sever İrlandalılar erkenden uyanmışlar ve evlerinin bodrumlarında iş çıkışı gençlere kendi ana dillerini tarihlerini öğretmeye. Sonuçta bu öz verili çalışmalarıyla kendilerini  kurtarmışlar . İngiltere’nin yapmış olduğu bu alçakça plan günümüz de ülkemiz içinde yapılmış hatta uygulamaya geçirilmiştir. Arkadaşlar buna kültür emperyalizmi denmektedir. Burada hepimize düşen bir görev  dilimize ,kültürümüze , tarihimize sahip çıkmaktır.

Sözlerimi Oktay Sinanoğlu’nun bir sözüyle bitirmek istiyorum.

Türkçe giderse Türkiye gider.

Saygılarımla.

A.Eser ÜLGER

08/10/2006